Kịch bản , ấn "đọc thêm" để xem
THỎ RAGU
Bà gần 70, sống cùng con cháu. Con trai bà làm bác sĩ, tối ngày
bận rộn. Con dâu chẳng khá hơn, nó trực ca cho một trung tâm tư vấn,mấy khi
thấy đâu. Có thằng cháu thì đi học từ sáng đến tối, về nhà ăn cơm tắm rửa xong
là chui tót vào phòng. Bà gọi cũng chả thèm dạ thưa.
Như thường lệ, sáng ra bà đi chợ. Người người đông đúc, tiếng rao,
tiếng mặc cả trộn lẫn trong không gian đặc quánh của đủ thứ mùi tôm cá, hoa quả
cho đến rác rến. Bỏ tay vào túi, giữ chặt xấp tiền con dâu đưa lúc sáng, tay
còn lại xách giỏ chợ, dáng lưng còng chậm rãi.
Thằng bé ngồi nép trong một góc nhỏ của khu chợ xô bồ. Mắt nó ươn
ướt, ánh nhìn ảm đạm. Bà lại gần hơn, cảm giác thân quen như đứa cháu mình. Lạ
thay, có khi, hơn cả thằng cháu ruột.
Lần đầu tiên bà trông thấy nó, dù ngày nào chẳng ghé. Kẻ qua người
lại, không một ai mảy may chú ý, trừ bà.
- Chuyện gì vậy cháu.
Ban đầu bà cứ tưởng là một thằng ăn xin. Nhưng không, nó bán. Bán
gì, bà tiến sát hơn nữa.
- Bà mua giúp cháu.
- Sao cháu phải bán, giữ mà nuôi.
Sẽ không ai mua một con vật ốm o về nhà. Ai mà điên. Ở cái chợ
này, người mua cũng như kẻ bán, hời được đồng nào hay đồng ấy.
- Cháu xin bà.
Chẳng hiểu sao lúc ấy nghĩ thế nào bà lại rút tiền trong túi đưa
cho thằng bé.
Mọi ngày quanh bà chỉ quay đi quẩn lại có bây nhiêu việc. Biết thế
nào... Nhưng chỉ một lát, bà thôi nghĩ ngợi nữa. Ở tuổi bà, lo nghĩ là chuyện
không nên. Cứ tạm để "của nợ" ở đây, đi làm cơm đã.
Thỏ còn đang nhấm nháp.
- Mẹ định nấu thỏ Ragu à?
Có thịt đâu mà làm. Bà gật cho chiếu lệ. Bà già rồi, lẩn thẩn mất
rồi.
Con dâu còn nói luyên thuyên thêm một lúc. Bà bảo với nó bà sẽ
nuôi. Sau cùng bà bỏ tạm thỏ đen vào hộp các-tông cạnh góc bếp, xem như cái
chuồng.
- Ăn no chóng lớn, Ragu ới Ragu à.
Nghiễm nhiên tên nó là Ragu, một món ăn khoái khẩu. Mỗi buổi chiều
hiu hắt bà ngồi đón gió, không còn đơn lẻ một mình. Thỏ Ragu gặm gặm củ cà rốt,
lúi chúi dưới chân bà. Bà vuốt lên vuốt xuống. Lông thỏ mượt, lại không hề dính
ve và nặng mùi như chó mèo. Thỏ không biết kêu. Chỉ biết nhìn, ngửi, chạy, và
nhai ngấu nghiến. Ai đó nói: "hiền như thỏ", "nhát như thỏ
đế", đều đúng cả.
Chẳng biết thốt nhiên vì sao bà lại thủ thỉ như thế. Bà thèm được
ôm thằng cháu trai vào lòng, xoa đầu, nghe nó kể lể đủ chuyện trên trời dưới
đất, làm nũng bà biết bao. Đã lâu lắm rồi. Bao lâu nhỉ. Bà lẫn rồi, không nhớ
nữa. Cháu trai của bà ơi, ăn no chóng lớn nhé, cháu yêu.
Thỏ lớn rất nhanh, chính bà cũng chẳng ngờ. Ragu ới, Ragu à. Ragu
chạy nhanh lắm, nghe tiếng bà từ xa đã lỉnh đến ngay. Bà vốn nghĩ thỏ chẳng hề
thông minh như chó mèo, chỉ biết ăn thôi.
- Không phải đâu, Ragu nhỉ?
Bà cho Ragu ăn bắp cải. Bà xé từng lá, đưa tận miệng Ragu. Hồi xưa
bà cũng đút từng muỗng cơm cho thằng cháu, nó nhõng nhẽo, dụ khị mãi chả chịu
nhai cho. Cháu ngoan, nhai đi bà dắt đi chơi. Ngoan nào, nuốt nào...
Chợt bà sững lại. Cái nồi nghi ngút khói. Bà sợ cái nồi nghi ngút
khói. Bà nhấc Ragu lên, ôm vào lòng.
Con dâu rất khó chịu. Nó đi ra đi vào.
- Mẹ ơi, làm thịt đi!
Thỏ Ragu lớn tướng, cái thùng các-tông bây giờ tỏ ra vô cùng chật
chội. Bà bế Ragu khỏi thùng, thấy đúng là nặng thật. Cháu bà ơi...
Nắng úa. Bà ngồi đón gió. Ragu ơi, cháu có biết buồn không?
Mấy cái lá vàng dứt cây lả tả đậu xuống sân. Thỏ vụt ra, ngửi
ngửi. Nó có thói quen chạy lung tung, tìm hiểu, bươi hết chỗ này đến góc nọ.
Mọi thứ chung quanh đối với nó chắc là lạ lẫm lắm. Lạ lẫm thật. Bà cũng thế, bà
ngồi đây. Lạ lẫm.
Mưa đầu mùa. Hạt li ti. Bà sợ Ragu dính nước, lùa vào nhà. Cháu bà
ơi, để bà ru cháu ngủ.
Con dâu nhận trực điện thoại tư vấn ở nhà. Có người gọi đến, tổng
đài sẽ tự động chuyển về số máy nhà. Tất nhiên nó chỉ làm thêm ban đêm. Bà nghe
nó nói với người ta:
"Hãy biết quan tâm, lo lắng. Không cần gì lớn lao, có khi chỉ
một câu nói, hành động nhỏ nhặt..."
- Mẹ cứ ăn cơm trước.
Miệng móm mém nhai cơm, bà nhìn Ragu dưới đất gặm rau muống. Xơi
hết cọng này đến cọng khác, ngon lành. Ăn nữa đi cháu, ăn với bà, ăn cho no
vào. Mâm cơm lạnh tanh.
Ragu bệnh, nằm im một chỗ. Bà giứ giứ cà rốt tận mõm, nó vẫn không
thèm ăn. Ngày bé cháu trai bà bị sốt, mấy đêm bà không ngủ, thay khăn ướt liên
tục chườm lên trán cháu. Mau mau khỏe nhé, cháu yêu.
- Con bận lắm mẹ ơi, chỉ là con thỏ thôi mà!
Ừ, chỉ là một con thỏ.
- Tại mẹ không nghe con, làm thịt luôn có phải hơn.
Bà không nói, dường như cũng chẳng nghe thấy lời con dâu. Ragu ơi,
nhớ bà thì làm gió nhé.
Những chiều, bà ngồi đón gió. Gió mát hơn, hiền hòa hơn, tựa như
đám lông đen mượt mà. Lá rụng, lảo đảo, chao nghiêng dọc, chạm xuống thềm. Bà
nhặt lên, từng chiếc, từng chiếc. Cháu về đấy phải không?
Từ dạo ấy bà ăn chay. Bà mua bó rau muống, luộc hoặc xào.
Cả đời bà thương cháu, thương con.
Nó bảo con bận học, bà đừng làm
phiền. Học gì không biết, mỗi lần lại gần phòng nó là mở nhạc ầm ĩ, cu cậu tay
thoăn thoắt trên bàn phím: 'pằng pằng, chéo chéo', quên cả đóng cửa.
Bà thường xuyên ở nhà một mình.
Từ sáng đến trưa, từ trưa đến chiều, từ chiều đến tối mịt. Có khi tận khuya vẫn
mình bà thui thủi. Bà làm cơm cho cả nhà. Sáng bà đi chợ, mua con cá, cọng
hành, ít rau muống về nấu canh. Xong xuôi, tươm tất, con dâu gọi về: "Mẹ
cứ ăn đi, con và nhà con ăn cơm tiệm rồi".
Miệng móm mém nhai cơm, ăn xong
bà đậy lồng bàn, đi nằm. Mắt bà bị lão, xem ti vi một lúc là mỏi mắt, chịu
không xem được. Bà lấy kính ra đọc báo. Báo chí nhiều tin tức, đủ thứ trên trời
dưới đất. Chiến sự ra sao, bóng đá thế nào, xăng lên giá rồi... Bà lướt sơ một
lúc đã chán. Thời đại tên lửa, nhiều cái phức tạp quá.
Bà ngồi một lúc đã hết cả buổi
chiều. Nắng vàng úa lọt qua song cánh cổng sắt to đoàng. Gió hiu hiu, vuốt lơ
xơ đám tóc bạch kim.
- Bà ơi.
Trước mặt nó chỉ độc một con
thỏ bé hơn nắm tay chút đỉnh. Con thỏ đen gầy giơ xương, lông xác xơ xù xì. Con
vật co ro, lẩy bẩy trước bao nhiêu tiếng ồn ào lạc lõng chung quanh. Không phải
là thỏ thịt, đoan chắc. Toàn da bọc xương, thịt ở đâu ra. Hơi thắc mắc vì sao
thằng bé lại bán thứ không đáng mua, bà đưa bàn tay nhăn nheo chạm nhẹ vào mớ
lông ướt át, con vật khẽ run lên.
Việc đầu tiên bà làm khi về đến
nhà là cho con thỏ gặm một củ cà rốt. Nó say sưa ngấu nghiến như chưa từng được
ăn. "Tội nghiệp mày". Vừa thì thầm bà vừa vuốt dọc sống lưng nó.
Chợt, bà thừ người ra. Bà làm gì thế này, tha một của nợ về nhà ư? Trong đầu
bà, tiếng trách của con trai, con dâu, cả thằng cháu cưng nữa. Quả là hết
chuyện rồi.
***
Con thỏ này không đẹp. Đã thế,
nó có ra dáng thỏ đâu. Thỏ phải lông màu trắng, tai dài kia. Ai lại đen thui
một đống, nhìn xa cứ tưởng chuột cống. Chẳng thế mà con dâu bà một phen hãi
hùng, suýt chút đã giơ cây đập chết toi con vật lù đù, may bà ngăn kịp. Bà đã
đinh ninh con dâu là người phản ứng mạnh nhất, quả thật. Bà cũng biết nó sẽ
chất vấn bà đủ chuyện. Sao cũng được, bà nghe, dù gì đã trót đem về.
Từ hôm ấy mỗi sáng ngoài việc
đi chợ mua đồ ăn cho cả nhà, bà không bao giờ quên mua thêm một củ cà rốt, lâu
lâu nấu bữa có bắp cải, rau muống bà đều phần thỏ Ragu phần lặt bỏ đi.
- Thỏ ơi, thỏ có thương bà
không?
Nắng lay lắt, le lói từng mảng
vàng ố bám lên bốn bức tường lạnh lẽo. Thằng bé ngày nào còn bi bô tập đi tập
nói giờ đã lớn tướng rồi. Nó chẳng cần một bàn tay già nua chăm sóc. Ngoài kia
bao nhiêu điều thú vị còn lôi cuốn, chờ đợi. Gió cứ thổi, nhẹ đưa, vi vu. Thỏ
Ragu nằm bẹp xuống nền đất, tựa đầu vào chân bà. Bà thấy mắt hoen cay.
Thằng bé bán thỏ không thấy
xuất hiện nữa. Bà vẫn mong gặp lại. Thỏ của cháu lớn hơn rồi đấy, béo mập, tròn
trĩnh ra. Bước chân bà dường mau hơn, lẹ làng để kịp về. Tấm lưng còng đôi khi
rệu rã.
Ragu ham ăn lắm. Xơi hết lá này
đã lại đòi lá khác. Bà phải xé luôn tay. Ăn nhiều thế, béo lắm rồi đấy nhé.
Thằng cháu bà về, chui tót vào
phòng như mọi bận. Bao lần bà tính gọi, nhưng lại thôi. Sao nó gần thế, mà cũng
xa cách thế?
Bà ôm Ragu nhưng chỉ một chốc
nó lại nhảy ra. Lanh cha lanh chanh, chẳng lúc nào chịu yên. Thằng cháu ngày
xưa hiếu động, chuyên môn bị u đầu sứt trán, bà phải lấy dầu xoa cho cháu. Nó
khóc oang oang: đau quá bà ơi, đau quá bà ơi.
Bà lặng đi. Câu con dâu thường
nói với bà là:
Thỏ bỏ ăn đã mấy bữa, bà lo
quá. Bà gọi cho con trai, dù sao cũng là bác sĩ, chắc nó biết. Con trai bà bắt
máy, nói:
***
Bà chôn Ragu dưới gốc cây nhìn
ra sân. Con dâu trách:
- Tại mẹ không nghe con, làm thịt
luôn có phải hơn.
Bà không nói, dường như cũng chẳng
nghe thấy lời con dâu. Ragu ơi, nhớ bà thì làm gió nhé.
Những chiều, bà ngồi đón gió. Gió
mát hơn, hiền hòa hơn, tựa như đám lông đen mượt mà. Lá rụng, lảo đảo, chao
nghiêng dọc, chạm xuống thềm. Bà nhặt lên, từng chiếc, từng chiếc. Cháu về đấy
phải không?
Từ dạo ấy bà ăn chay. Bà mua bó
rau muống, luộc hoặc xào.
Cả đời bà thương cháu, thương con.
